Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη εκτιμώμενη απώλεια γεωργικού εισοδήματος από την προτεινόμενη χρηματοδότηση της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Σύμφωνα με την ανάλυση του Farm Europe, το μέσο γεωργικό εισόδημα στη χώρα θα μπορούσε έως το 2035 να είναι χαμηλότερο κατά 169 ευρώ ανά εκτάριο, δηλαδή κατά 16,9 ευρώ ανά στρέμμα.
Η εκτίμηση αφορά το μέσο εισόδημα ανά εκτάριο και δεν σημαίνει ότι κάθε Έλληνας αγρότης θα χάσει αυτομάτως το συγκεκριμένο ποσό. Η μεταρρύθμιση της ΚΑΠ παραμένει υπό διαπραγμάτευση, ενώ δεν έχουν οριστικοποιηθεί ούτε τα τελικά ποσά ούτε οι όροι και οι μηχανισμοί εφαρμογής.
Οι υπουργοί Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης καλούνται να διαμορφώσουν κοινή διαπραγματευτική θέση για τη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί το ύψος των πόρων που θα διατεθούν για την εφαρμογή της. Η ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ επιδιώκει γενική προσέγγιση μεταξύ των κρατών-μελών, η οποία θα αποτελέσει βάση για τις διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Όπως αναφέρει το Farm Europe στην παρέμβασή του με τίτλο «Γεωργικό Συμβούλιο και ΚΑΠ: Αντιμέτωποι με την πραγματικότητα», οι προτάσεις της ιρλανδικής Προεδρίας επικεντρώνονται κυρίως σε τεχνικές προσαρμογές και δεν χαράσσουν σαφή πολιτική κατεύθυνση για την ευρωπαϊκή γεωργία.
Οι προτεινόμενες αλλαγές αφορούν τους ορισμούς της γεωργίας, των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και των αγροτικών δραστηριοτήτων. Προβλέπουν επίσης μεγαλύτερη ευελιξία για τα κράτη-μέλη και περιορισμό της δυνατότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επηρεάζει τα εθνικά σχέδια της ΚΑΠ μέσω συστάσεων προς τις κυβερνήσεις.
Σύμφωνα με την ανάλυση, εξετάζονται διαφορετικά σενάρια για τον προϋπολογισμό της νέας ΚΑΠ. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει μείωση 20%. Ένα δεύτερο σενάριο προβλέπει μείωση 10%, με δυνατότητα διατήρησης των σημερινών επιπέδων χρηματοδότησης για τα κράτη-μέλη που θα το επιλέξουν. Υπάρχει ακόμη το ενδεχόμενο μείωσης κατά 30% ή και περισσότερο, βάσει αυστηρότερων δημοσιονομικών θέσεων χωρών που επιδιώκουν περιορισμό των ευρωπαϊκών δαπανών.
Το Farm Europe διευκρινίζει ότι πρόκειται για σενάρια και όχι για οριστικές αποφάσεις. Η αβεβαιότητα αυτή, ωστόσο, επηρεάζει τον σχεδιασμό των εκμεταλλεύσεων, τις επενδύσεις και τη διαδοχή των γενεών.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Farm Europe υπολογίζει ότι το μέσο γεωργικό εισόδημα ανά εκτάριο θα μπορούσε έως το 2035 να είναι κατά 94 ευρώ χαμηλότερο. Η εκτίμηση συνυπολογίζει τα αναμενόμενα οφέλη από την αύξηση της παραγωγικότητας, μέσω νέων γονιδιωματικών τεχνικών και επενδύσεων όπως η ψηφιοποίηση της γεωργίας, εφόσον οι εκμεταλλεύσεις διατηρήσουν την απαραίτητη επενδυτική δυνατότητα.
Για την Ελλάδα, η προβλεπόμενη απώλεια των 169 ευρώ ανά εκτάριο είναι η μεγαλύτερη από τις ενδεικτικές εθνικές απώλειες που παρατίθενται στην ανάλυση. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη δυνατότητα των εκμεταλλεύσεων να καλύπτουν το κόστος παραγωγής, να ανανεώνουν τον εξοπλισμό τους και να προχωρούν σε νέες επενδύσεις.
Στη συζήτηση έχει τεθεί η δυνατότητα κινητοποίησης έως και 45 δισ. ευρώ από το αποθεματικό του Εθνικού και Περιφερειακού Σχεδίου για τη στήριξη της ΚΑΠ και των σχετικών χρηματοδοτικών μέτρων. Το Farm Europe εκτιμά ότι η επιλογή αυτή δεν αρκεί για να καλύψει το χρηματοδοτικό κενό και ότι, ανάλογα με τη χώρα, θα μπορούσε να περιορίσει την απώλεια πόρων μόνο κατά 7% έως 40%.
Οι υπολογισμοί αυτοί βασίζονται στην παραδοχή ότι δεν θα υπάρξει νέα διεθνής κρίση και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παραμείνει στα 27 κράτη-μέλη, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη ενδεχόμενες μελλοντικές διευρύνσεις.
Παράλληλα, το Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης καλείται να καλύψει περισσότερα προγράμματα και έργα, καθώς τα κράτη-μέλη επιδιώκουν να εντάξουν σε αυτό αυξανόμενο αριθμό αναγκών. Έτσι, η συζήτηση αφορά τόσο το ύψος των κονδυλίων όσο και την κατανομή τους μεταξύ ανταγωνιστικών προτεραιοτήτων.
Το Farm Europe προειδοποιεί ότι η νέα ΚΑΠ μπορεί να οδηγήσει σε εκτεταμένη αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής γεωργίας, χωρίς επαρκή χρηματοδοτική στήριξη και σαφείς κοινές ευρωπαϊκές προτεραιότητες. Στην ανάλυση γίνεται επίσης αναφορά στη συζήτηση για ανώτατα όρια στις ενισχύσεις, με στόχο τη διατήρηση των μεσαίου μεγέθους εκμεταλλεύσεων.
Σύμφωνα με τον οργανισμό, η προσέγγιση αυτή ενδέχεται να μην παρέχει επαρκή λύση σε εκμεταλλεύσεις με πολύ μεγάλες απώλειες εισοδήματος ανά εκτάριο. Ως ακραίο παράδειγμα αναφέρεται η Σλοβακία, όπου σε ορισμένες περιπτώσεις η μείωση του εισοδήματος ανά εκτάριο θα μπορούσε να προσεγγίσει το 60%.
Κατά το Farm Europe, η συζήτηση για την ΚΑΠ συνδέεται και με τον στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για στρατηγική αυτονομία και ευρωπαϊκή κυριαρχία. Η ανάλυση επισημαίνει ότι η γεωργία συνδέεται με την επισιτιστική ασφάλεια, την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων, την οικονομική δραστηριότητα της υπαίθρου και τον περιορισμό της εξάρτησης από τρίτες χώρες.
Οι βασικοί κίνδυνοι που καταγράφονται για την επόμενη περίοδο είναι η αυξημένη αβεβαιότητα για τις ενισχύσεις, οι πιέσεις στο αγροτικό εισόδημα, οι δυσκολότερες επενδυτικές αποφάσεις και η επιτάχυνση της αναδιάρθρωσης των εκμεταλλεύσεων. Η ανάλυση υπογραμμίζει την ανάγκη η πράσινη μετάβαση, η ψηφιοποίηση και η ανανέωση των γενεών να συνοδευτούν από επαρκείς οικονομικούς πόρους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου