Στην τελική φάση εισέρχεται η συστηματική ανασκαφή της Ίκλαινας στη Μεσσηνία, μίας από τις ελάχιστες μυκηναϊκές θέσεις της περιοχής που έχουν ερευνηθεί οργανωμένα. Το έργο της Αρχαιολογικής Εταιρείας, που υλοποιείται με άδεια και συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας, έχει φέρει στο φως μια σημαντική πόλη της περιόδου 1600-1100 π.Χ., μέσα από την έρευνα του Μιχάλη Κοσμόπουλου.
Όπως αναφέρει ο καθηγητής στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι ανασκαφικές εργασίες ολοκληρώνονται το 2026 με μια περιορισμένη στρωματογραφική έρευνα. Παράλληλα, έχει ήδη ξεκινήσει η διαδικασία συντήρησης, αναστήλωσης και ανάδειξης του χώρου, με στόχο να καταστεί επισκέψιμος. Η τελική μελέτη έχει εγκριθεί από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και βρίσκεται σε εξέλιξη η αναζήτηση χρηματοδότησης, ώστε μέσα στα επόμενα δύο έως τρία χρόνια να ολοκληρωθούν οι εργασίες.
Η Ίκλαινα έχει αποδώσει μνημειώδη κτήρια, πινακίδες Γραμμικής Β, τοιχογραφίες, αλλά και ανεπτυγμένες αστικές υποδομές, όπως κεντρικό αποχετευτικό σύστημα και δίκτυο ύδρευσης με πήλινους αγωγούς. Εντοπίστηκαν επίσης εργαστηριακοί, αποθηκευτικοί και διοικητικοί χώροι, στοιχείο που, σύμφωνα με τον κ. Κοσμόπουλο, μαρτυρά διαχωρισμό λειτουργιών και οργανωμένη κρατική δομή.
Σημαντικά είναι και τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, όπως το κυκλώπειο κτίριο, το οποίο είχε καταστραφεί ήδη από τη μυκηναϊκή εποχή. Σήμερα στο έδαφος βρίσκονται διάσπαρτοι περίπου 130 κυκλώπειοι λίθοι, οι οποίοι προβλέπεται να επανατοποθετηθούν στην αρχική τους θέση με κατάλληλα υλικά προστασίας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στους πλακόστρωτους δρόμους της θέσης, που, όπως σημειώνεται, δεν έχουν εντοπιστεί αλλού στην ηπειρωτική Ελλάδα της ίδιας περιόδου. Μέχρι την οριστική αποκατάσταση, τα μνημεία προστατεύονται με προσωρινά μέτρα.
Αναφερόμενος στην ιστορική πορεία της πόλης, ο καθηγητής επισημαίνει ότι κατά το μεγαλύτερο μέρος της Μυκηναϊκής περιόδου στη Μεσσηνία φαίνεται να υπήρχαν μικρά ανεξάρτητα «πρώιμα κρατικά μορφώματα», με αστικό πυρήνα και αγροτικές περιοχές. Η Ίκλαινα φαίνεται ότι καταστράφηκε γύρω στο 1250 π.Χ. και ενσωματώθηκε στο βασίλειο της Πύλου, υπό την εξουσία του ηγεμόνα ή των ηγεμόνων του Νέστορα. Στη συνέχεια υποβιβάστηκε σε βιοτεχνικό και μεταλλουργικό κέντρο, όπως προκύπτει από τις πινακίδες του Ανακτόρου του Νέστορα.
Η τελευταία φάση της πόλης διήρκεσε μία ή δύο γενιές, καθώς γύρω στο 1200 π.Χ. καταστράφηκε οριστικά, όπως και το Ανάκτορο του Νέστορα. Ωστόσο, η θέση δεν εγκαταλείφθηκε πλήρως, καθώς έχουν βρεθεί κεραμικά της μεταανακτορικής περιόδου και της Πρώιμης Εποχής του Σιδήρου, καθώς και ταφή που χρονολογείται στο τέλος αυτής της περιόδου ή στις αρχές της Αρχαϊκής εποχής, γεγονός που δείχνει συνέχιση της ανθρώπινης παρουσίας.
Ο κ. Κοσμόπουλος επισημαίνει ακόμη ότι ορισμένα μνημειώδη κτίσματα της Ίκλαινας παρέμειναν ορατά στους αιώνες, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, συνέβαλε στη διατήρηση της μνήμης του τόπου. Στην Ιλιάδα, τέσσερις περίπου αιώνες μετά την καταστροφή της, η Ίκλαινα φαίνεται να αναφέρεται ως μία από τις πρωτεύουσες του βασιλείου του Νέστορα.
Σε ό,τι αφορά την κατάρρευση του μυκηναϊκού κόσμου, ο καθηγητής κάνει λόγο για συνδυασμό κοινωνικών, οικονομικών και ενδεχομένως κλιματικών παραγόντων, με ενδείξεις μεγάλης περιόδου ξηρασίας. Όπως σημειώνει, η μόνη μυκηναϊκή θέση που φαίνεται να διατήρησε συνέχεια μετά την κατάρρευση των ανακτόρων ήταν η Αθήνα, όπου καταγράφεται σημαντική πληθυσμιακή ανάπτυξη στην Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου