Η Πύλη της Θάλασσας άνοιξε τόσο σιγά που ο Θοδωρής άκουσε πρώτα τους μεντεσέδες κι ύστερα τα δικά του δόντια, σφιγμένα. Καμιά φορά τρίζουν κι αυτά, σαν σίδερο.
Δεν είχε κανονιοβολισμό εκείνη τη νύχτα. Οι Οθωμανοί κοιμούνταν, ή προσποιούνταν πως κοιμούνται, κι αυτό ήταν χειρότερο από τον κρότο. Ο Θοδωρής βρήκε τη βάρκα του εκεί που την είχε αφήσει, δεμένη κάτω απ’ την πύλη, στο μικρό βράχο που η θάλασσα δεν τον σκεπάζει ούτε τον χειμώνα. Έβρεξε τα δάχτυλα στο νερό, τα πέρασε στο μέτωπό του. Δεν ήξερε πια αν το έκανε για τον Θεό ή γιατί το έκανε ο πατέρας του, κι ο πατέρας του πατέρα του, πριν βγουν στο πέλαγος.
Χρωστούσε δεκατρία γρόσια για τη βάρκα, από τότε που τη ναυάγησε η μπόρα του Μάρτη. Ο καστελλάνος τού είχε στείλει μήνυμα το απόγευμα: θα βγεις απόψε, θα περάσεις κάποιον έξω απ’ το στενό, θα σε πληρώσουν καλά. Δεν ρώτησε ποιον. Δεν ρωτάς, όταν χρωστάς.
Ο άντρας που τον περίμενε στην πύλη ήταν πιο νέος απ’ όσο περίμενε ο Θοδωρής, ντυμένος σαν γραφιάς κι όχι σαν στρατιώτης, κρατώντας ένα δερμάτινο σακίδιο κολλημένο στο πλευρό του σαν να ήταν κομμάτι του σώματός του.
«Ιωάννης», είπε μόνο. Δεν άπλωσε το χέρι.
«Θοδωρής». Κοίταξε το σακίδιο, όχι το πρόσωπο. «Αυτό βαραίνει».
«Χαρτιά».
Δεν ήταν χαρτιά. Ο Θοδωρής το κατάλαβε απ’ τον τρόπο που ο άλλος το κράτησε καθώς κατέβαινε στη βάρκα — πολύ σφιχτά για χαρτί, πολύ προσεκτικά για κάτι που δεν σπάει.
Κωπηλάτησαν χωρίς λόγια ίσαμε το στόμιο του κόλπου. Ο Θοδωρής ήξερε τον ύφαλο απ’ έξω, το πέρασμα ανάμεσα στο κάστρο και τη Σαπιέντζα όπου το νερό μένει ήσυχο ό,τι κι αν γίνεται από πάνω — το ήξερε γιατί ο πατέρας του τον έβγαζε εκεί να ψαρέψει, παιδί ακόμα, όταν το μόνο πρόβλημα ήταν ν’ αδειάσει τα δίχτυα πριν πιάσουν τα ψάρια σαπίλα. Τώρα το ίδιο νερό τον έκανε ο μόνος άνθρωπος στη Μεθώνη που μπορούσε να βγάλει κάποιον έξω τη νύχτα χωρίς να τον προδώσει ο παφλασμός των κουπιών.
«Θα τους ειδοποιήσεις τον στόλο», είπε ο Θοδωρής, όχι ερώτηση.
Ο Ιωάννης δεν απάντησε αμέσως. Κοίταζε πίσω, το κάστρο που μίκραινε, τα τείχη σαν μαύρη γραμμή πάνω στ’ αστέρια.
«Κάπου εκεί έξω είναι ο Γριμάνι με τα καράβια», είπε τελικά. «Λένε».
«Δεν είναι σίγουρο;»
Ο Ιωάννης δεν απάντησε σ’ αυτό καθόλου.
Προσπέρασαν τον πρώτο βράχο του Μπούρτζι σιωπηλά. Ο Θοδωρής μέτρησε τα κουπιά του, όπως έκανε πάντα σε ξένα νερά — δέκα, είκοσι, μια συνήθεια που δεν εξηγούσε σε κανέναν, ούτε στον εαυτό του. Στο εικοσιδύο το σακίδιο γλίστρησε λίγο απ’ την αγκαλιά του Ιωάννη, χτύπησε στον πάτο της βάρκας μ’ έναν ήχο που δεν κάνει το χαρτί. Ήχος μετάλλου πάνω σε μέταλλο, πνιγμένος αμέσως, μα όχι αρκετά.
Ο Θοδωρής σταμάτησε την κουπιά στον αέρα.
«Δεν είναι χαρτιά».
«Δεν είπα ποτέ πως είναι μόνο χαρτιά».
«Είπες πως πας να ειδοποιήσεις τον στόλο».
«Θα το κάνω. Ίσως. Αν τον βρω».
Η βάρκα γύρισε λίγο πλάγια στο ρεύμα και κανείς δεν την ίσιωσε.
«Ο καστελλάνος ξέρει τι κουβαλάς;»
«Ο καστελλάνος», είπε ο Ιωάννης, «κοιμάται απόψε καλύτερα απ’ όσο θα κοιμηθεί αύριο». Δεν ήταν αστείο, αν και κάτι στη φωνή του προσπάθησε να το κάνει έτσι. «Η πόλη πέφτει, Θοδωρή. Το ξέρεις κι εσύ, γι’ αυτό δέχτηκες δεκατρία γρόσια για να με βγάλεις. Δεν πάω να σώσω τη Μεθώνη. Πάω να μη χαθεί το μόνο πράγμα που αξίζει να σωθεί απόψε».
«Το χρυσάφι σου».
«Το χρυσάφι του καστελλάνου. Δικό μου είναι μόνο το ταξίδι».
Ο Θοδωρής δεν είπε τίποτα για λίγο. Κωπηλατούσε, κι ο ήχος των κουπιών του φάνηκε ξαφνικά πολύ δυνατός, σαν να τον άκουγε όλο το πέλαγος.
Σκέφτηκε τον γιο του, δέκα χρονών, κοιμισμένο —ή ξύπνιο, μπορεί, τρομαγμένο— στο σπίτι πίσω απ’ την αγορά. Σκέφτηκε τα δεκατρία γρόσια, πόσο θα άλλαζαν τον χειμώνα. Σκέφτηκε πως αν ο στόλος δεν ερχόταν, ο γιος του θα ήταν στην πόλη όταν θα έμπαιναν οι Οθωμανοί, κι αυτός θα ήταν στη θάλασσα, βγάζοντας έναν κλέφτη κι ένα σεντούκι.
«Γύρνα με πίσω», είπε.
«Θοδωρή—»
«Δε σε ρώτησα τίποτα άλλο».
Ο Ιωάννης δεν κουνήθηκε. Το πρόσωπό του, στο φως των αστεριών, δεν έδειχνε τίποτα που να μπορεί να διαβάσει κανείς — ούτε φόβο, ούτε ντροπή. Ίσως κούραση.
Τότε άκουσαν τα κουπιά.
Όχι δικά τους. Άλλα, πιο βαριά, πιο κοντά στη Σαπιέντζα απ’ όσο θα ήθελαν, ερχόμενα σταθερά μέσα απ’ το σκοτάδι. Μια οθωμανική περίπολος, μικρή βάρκα, δυο-τρεις άντρες. Ο Θοδωρής ένιωσε το στομάχι του να σφίγγεται όπως όταν έβλεπε καταιγίδα να ‘ρχεται από τη Ζάκυνθο πριν προλάβει να γυρίσει.
«Στο βράχο», ψιθύρισε. «Κάτω, ίσιωσε το κορμί σου».
Κωπηλάτησε χωρίς να βγάζει τα κουπιά έξω απ’ το νερό, σέρνοντάς τα, τεχνική που δεν είχε ανάγκη να τη σκεφτεί — τα χέρια του θυμούνταν καλύτερα απ’ το μυαλό του. Η βάρκα γλίστρησε στη σκιά του βράχου, εκεί που ο ύφαλος κάνει το νερό σκούρο κι αθόρυβο. Τα ξένα κουπιά πέρασαν κοντά, τόσο κοντά που ο Θοδωρής άκουσε μια φωνή να λέει κάτι σε γλώσσα που δεν καταλάβαινε, κι ύστερα γέλιο, κι ύστερα τίποτα. Απομακρύνθηκαν προς το κάστρο.
Έμειναν έτσι, ασάλευτοι, ίσαμε να μη φαίνεται πια ούτε ίχνος τους.
Ο Ιωάννης ήταν αυτός που μίλησε πρώτος, κι η φωνή του δεν ήταν πια η φωνή του γραφιά.
«Βλέπεις τώρα γιατί δεν μπορώ να γυρίσω».
Ο Θοδωρής δεν έβλεπε. Ή έβλεπε πολύ καλά, και γι’ αυτό ακριβώς δεν μπορούσε να αποφασίσει.
Κωπηλάτησε ξανά, αργά, χωρίς κατεύθυνση για λίγο, σαν να τον κρατούσε το ίδιο το χέρι του σε αναμονή απόφασης που δεν ήθελε να πάρει το μυαλό του. Το κάστρο πίσω τους, ο γιος του μέσα σ’ αυτό. Η Σαπιέντζα μπροστά, έρημη, κι από κει ίσως ένα καΐκι, ίσως ποτέ κανένα καΐκι.
«Δεν σε πάω στον στόλο», είπε τελικά. «Δεν ξέρω καν αν υπάρχει στόλος απόψε».
«Πού με πας, τότε;»
«Στη Σαπιέντζα. Εκεί σε αφήνω».
«Και το χρυσάφι;»
Ο Θοδωρής δεν απάντησε. Κωπηλάτησε προς τον σκοτεινό όγκο του νησιού, κι ο Ιωάννης δεν ξαναρώτησε, κρατώντας το σακίδιο πιο σφιχτά τώρα, όχι πιο χαλαρά.
Στην ακρογιαλιά της Σαπιέντζας ο Ιωάννης βγήκε πρώτος, βρέχοντας τα πόδια του ίσαμε το γόνατο, το σακίδιο ψηλά, μακριά απ’ το νερό. Δεν είπε ευχαριστώ. Ίσως δεν ήξερε πώς.
Ο Θοδωρής έμεινε στη βάρκα, δεν έβγαλε τα κουπιά, δεν έδεσε τίποτα. Κοίταξε τον άλλον να χάνεται στο σκοτάδι του νησιού, κι ύστερα κοίταξε τα δικά του χέρια, άδεια πάνω στα κουπιά.
Έβρεξε τα δάχτυλα στο νερό. Τα σήκωσε προς το μέτωπό του, μα σταμάτησε στα μισά, το χέρι στον αέρα, κι έμεινε έτσι ώσπου το νερό στέγνωσε μόνο του πάνω στο δέρμα του, χωρίς να φτάσει πουθενά.
Θάλεια
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου