Νέες οδηγίες φυτοπροστασίας για την ελιά εξέδωσε το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ηρακλείου, με έμφαση στις περιοχές μέσης πρωιμότητας. Το τεχνικό δελτίο αφορά την αντιμετώπιση του πυρηνοτρήτη, του ρυγχίτη, του ωτιόρυγχου και των κοκκοειδών, σε μια περίοδο κρίσιμη για την εξέλιξη της καρποφορίας.
Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις υπαίθρου, στις πρώιμες περιοχές συνεχίζεται η αύξηση του μεγέθους των καρπών, ενώ στις μεσοπρώιμες περιοχές έχει ολοκληρωθεί η καρπόδεση και οι καρποί αποκτούν μέγεθος κόκκου σταριού. Παράλληλα, καταγράφεται ανομοιόμορφη καρπόδεση. Στις όψιμες περιοχές η ελιά βρίσκεται στο στάδιο της άνθισης και της πτώσης των πετάλων.
Για τον πυρηνοτρήτη, το δίκτυο παγίδευσης στις περιοχές μέσης πρωιμότητας δείχνει ότι η πτήση της καρπόβιας γενιάς ξεκίνησε μετά τα μέσα Μαΐου και εξελίσσεται με αυξημένες συλλήψεις. Παρατηρούνται ωοτοκίες στους μικρούς καρπούς, ενώ οι εκκολάψεις των προνυμφών αναμένονται τις επόμενες ημέρες.
Το δελτίο επισημαίνει ότι η καρπόβια γενιά είναι η πιο κρίσιμη για την αντιμετώπιση του πυρηνοτρήτη, καθώς μπορεί να προκαλέσει σοβαρή πρόωρη καρπόπτωση. Στη συγκεκριμένη γενιά, το έντομο γεννά τα αυγά του αποκλειστικά πάνω στον κάλυκα του καρπού. Οι νεαρές προνύμφες, μόλις εκκολαφθούν, κατευθύνονται προς τον πυρήνα, όπου αναπτύσσονται.
Μεγάλο ποσοστό των προσβεβλημένων καρπών ξηραίνεται, μαυρίζει και πέφτει λόγω τραυματισμού στη βάση του ποδίσκου. Πρόκειται για την πρώιμη καρπόπτωση, η οποία αφορά καρπούς μεγέθους 4-6 χιλιοστών, γνωστούς ως «πιπέρι», ή 8-10 χιλιοστών, γνωστούς ως «καλογρί». Αργότερα, όταν οι προνύμφες εγκαταλείπουν τους καρπούς, προκαλείται όψιμη καρπόπτωση, συνήθως στα τέλη του καλοκαιριού.
Για τις περιοχές μέσης πρωιμότητας συστήνεται επέμβαση με εγκεκριμένα εντομοκτόνα κατά των νεαρών προνυμφών της καρπόβιας γενιάς στο διάστημα 3 έως 6 Ιουνίου. Ιδιαίτερη ανάγκη προστασίας έχουν οι ελαιώνες με μικρή ή μέτρια καρποφορία. Παράλληλα, προτείνεται συνδυασμένη αντιμετώπιση με τον ρυγχίτη. Οι οδηγίες για τις όψιμες περιοχές θα δοθούν σε επόμενο δελτίο.
Για τον ρυγχίτη, γνωστό και ως «μπίμπικα», αναφέρεται ότι πρόκειται για μικρό καστανέρυθρο σκαθάρι μήκους 5-6 χιλιοστών, με χαρακτηριστικό ρύγχος. Τα ακμαία προσβάλλουν φύλλα και καρπούς, σχηματίζοντας τρύπες με μορφή «κρατήρα» πάνω στην επιφάνεια των καρπών, είτε για να τραφούν είτε για να ωοτοκήσουν. Οι προνύμφες ζουν και τρέφονται μέσα στον πυρήνα, ενώ κατά τόπους φέτος παρατηρείται έντονη δραστηριότητα.
Αμέσως μετά την καρπόδεση συστήνονται έλεγχοι ανίχνευσης του εντόμου στον ελαιώνα. Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται πολύ νωρίς το πρωί, με τίναγμα λεπτών κλαδιών πάνω σε λευκή επιφάνεια. Όταν καταρριφθούν περισσότερα από 3-4 ακμαία, απαιτείται άμεση καταπολέμηση. Σε ελαιώνες όπου είχε σημειωθεί προσβολή τα δύο τελευταία χρόνια, προτείνεται προληπτική επέμβαση, συνδυασμένη με εκείνη για τον πυρηνοτρήτη.
Για τον ωτιόρυγχο, το δελτίο αναφέρει ότι είναι νυχτόβιο σκαθάρι, το οποίο κρύβεται στο έδαφος και ανεβαίνει στα ελαιόδεντρα το σούρουπο. Προκαλεί χαρακτηριστικά πριονωτά περιφερειακά φαγώματα στα φύλλα, πτώση καρπών μαζί με τον ποδίσκο τους ή πτώση μέρους τρυφερών βλαστών.
Οι ελαιώνες μεσοπρώιμων περιοχών που είχαν προσβληθεί από το έντομο την προηγούμενη χρονιά χρειάζονται άμεσα προστασία. Η αντιμετώπιση μπορεί να συνδυαστεί με εκείνη του πυρηνοτρήτη, με ψεκασμό στον λαιμό και στον κορμό των ελαιοδέντρων. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού συστήνεται τακτικός έλεγχος των ελαιώνων, καθώς το έντομο μπορεί να εμφανίσει εξάρσεις σποραδικά και κατά τόπους.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα κοκκοειδή, όπως η πολλίνια, ο ασπιδιωτός και η παρλατόρια. Την περίοδο αυτή οι νεαρές προνύμφες μετακινούνται αναζητώντας κατάλληλη θέση εγκατάστασης, απομυζώντας κλαδιά, φύλλα και καρπούς. Η πολλίνια χαρακτηρίζεται εξαιρετικά επιβλαβής, καθώς εγκαθίσταται συνήθως στους οφθαλμούς και προκαλεί ακανόνιστη και ασθενική βλάστηση, ιδιαίτερα στις ποδιές των δέντρων, καθώς και σημαντική εξασθένιση.
Η αντιμετώπιση των κοκκοειδών βασίζεται κυρίως σε καλλιεργητικούς χειρισμούς που βελτιώνουν τη ζωτικότητα των δέντρων. Συνιστάται αφαίρεση και απομάκρυνση προσβεβλημένων κλαδιών, διατήρηση καλής θρεπτικής κατάστασης, κατάλληλο κλάδεμα και θερινοί καθαρισμοί για τον περιορισμό της εξάπλωσης.
Η χημική αντιμετώπιση στοχεύει στα ευαίσθητα προνυμφικά στάδια και είναι αποτελεσματική μόνο όταν συμπληρώνει τους καλλιεργητικούς χειρισμούς. Σε προσβεβλημένα δέντρα που βρίσκονται σε περιοχές μέσης πρωιμότητας συστήνεται άμεση επέμβαση με εγκεκριμένα σκευάσματα.
Για τη χρήση παραφινικών λαδιών, το δελτίο τονίζει ότι πρέπει να εφαρμόζονται όταν η θερμοκρασία δεν ξεπερνά τους 30 βαθμούς Κελσίου, τουλάχιστον για τις δύο επόμενες ημέρες μετά τον ψεκασμό. Τα δέντρα πρέπει να είναι ποτισμένα και σε καλή θρεπτική κατάσταση, ενώ πρέπει να αποφεύγονται εφαρμογές σε δέντρα που βρίσκονται σε στρες ή υποφέρουν από έλλειψη νερού.
Το Περιφερειακό Κέντρο υπενθυμίζει ότι οι παραγωγοί πρέπει να χρησιμοποιούν μόνο εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά προϊόντα για την καλλιέργεια της ελιάς και να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες που αναγράφονται στις ετικέτες των σκευασμάτων. Παράλληλα, καλούνται να ενημερώνονται από τα δελτία καιρού και να αποφεύγουν ψεκασμούς όταν επικρατούν ακατάλληλες συνθήκες, όπως δυνατός άνεμος ή βροχή.
Το δελτίο εκδόθηκε στο Ηράκλειο στις 2 Ιουνίου 2026 και υπογράφεται από την Προϊσταμένη Τμήματος, Ευφροσύνη Κληρονόμου. Σημειώνεται ότι οι οδηγίες βασίζονται σε δεδομένα από δίκτυο βιολογικών, φαινολογικών και μετεωρολογικών παρατηρήσεων και πρέπει να εφαρμόζονται λαμβάνοντας υπόψη τις τοπικές συνθήκες κάθε περιοχής και την κατάσταση κάθε ελαιώνα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου